1/Концепция

Суу балкасы суу балкасы деп да аталат. Сууну (же башка суюктуктарды) ташуу учурунда, капкактын күтүүсүз ачылып же жабылышынан уламApi көпөлөк клапаны, дарбаза клапандары, клапандарды текшериңиз жанашар клапандарСуу насосторунун күтүүсүз токтоп калышы, жетектөөчү канаттардын күтүүсүз ачылышы жана жабылышы ж.б., агым ылдамдыгы күтүүсүздөн өзгөрүп, басым бир топ өзгөрөт. Суу балкасынын эффектиси - бул ачык термин. Ал суу насосу ишке киргизилгенде жана токтотулганда суунун агымынын түтүккө тийгизген таасиринен улам пайда болгон катуу суу балкасын билдирет. Анткени суу түтүгүнүн ичинде түтүктүн ички дубалы жылмакай болуп, суу эркин агат. Ачык клапан күтүүсүз жабылганда же суу менен камсыздоо насосу токтогондо, суу агымы клапанга жана түтүктүн дубалына, негизинен клапанга же насоско басым жаратат. Түтүктүн дубалы жылмакай болгондуктан, кийинки суу агымынын инерциясынын таасири астында гидравликалык күч тез эле максималдуу чекке жетип, кыйратуучу таасирлерди жаратат. Бул гидравликадагы "суу балкасынын эффектиси", башкача айтканда, оң суу балкасы. Тескерисинче, жабык клапан күтүүсүз ачылганда же суу насосу ишке киргизилгенде, суу балкасы да пайда болот, ал терс суу балкасы деп аталат, бирок ал мурункудай чоң эмес. Басымдын таасири түтүктүн дубалына күч келтирип, ызы-чуу чыгарат, балка түтүккө урулгандай эле, ошондуктан ал суу балкасынын эффектиси деп аталат.

2/Коркунучтар

Суу балкасы менен пайда болгон заматта басым түтүктөгү кадимки жумушчу басымдын ондогон же жүздөгөн эсесине жетиши мүмкүн. Мындай чоң басымдын өзгөрүшү түтүк системасында күчтүү титирөөнү же ызы-чууну жаратып, клапан муундарына зыян келтириши мүмкүн. Бул түтүк системасына өтө зыяндуу таасирин тийгизет. Суу балкасынын алдын алуу үчүн, агым ылдамдыгынын өтө жогору болушуна жол бербөө үчүн түтүк системасын туура долбоорлоо керек. Жалпысынан алганда, түтүктүн долбоорлонгон агым ылдамдыгы 3 м/с кем болушу керек жана клапандын ачылуу жана жабылуу ылдамдыгын көзөмөлдөө керек.
Насос ишке киргизилгенден, токтотулгандан жана клапандар өтө тез ачылып-жабылгандыктан, суунун ылдамдыгы кескин өзгөрөт, айрыкча насостун күтүүсүз токтошунан улам пайда болгон суу балкасы, ал түтүктөрдү, суу насосторун жана клапандарды бузуп, суу насосунун тескери бурулушуна жана түтүк тармагынын басымын төмөндөтүшү мүмкүн. Суу балкасынын таасири өтө кыйратуучу: басым өтө жогору болсо, ал түтүктүн жарылышына алып келет. Тескерисинче, басым өтө төмөн болсо, ал түтүктүн кулашына жана клапандардын жана бекиткичтердин бузулушуна алып келет. Өтө кыска убакыттын ичинде суунун агым ылдамдыгы нөлдөн номиналдык агым ылдамдыгына чейин жогорулайт. Суюктуктардын кинетикалык энергиясы жана белгилүү бир деңгээлде кысылуучулугу болгондуктан, өтө кыска убакыттын ичинде агым ылдамдыгынын чоң өзгөрүүлөрү түтүккө жогорку жана төмөнкү басымдын таасирин тийгизет.

3/түзүү

Суу балкасынын көптөгөн себептери бар. Жалпы факторлор төмөнкүлөр:

1. Клапан күтүүсүздөн ачылып же жабылып калат;

2. Суу насосунун агрегаты күтүүсүздөн токтоп калат же ишке кирет;

3. Бир түтүк сууну бийик жерге ташыйт (суу менен камсыздоо рельефинин бийиктик айырмасы 20 метрден ашат);

4. Суу насосунун жалпы көтөрүү күчү (же жумушчу басымы) чоң;

5. Суу түтүгүндөгү суунун агымынын ылдамдыгы өтө чоң;

6. Суу түтүгү өтө узун жана жер кыртышы кескин өзгөрөт.
7. Суу менен камсыздоо түтүк долбоорлорундагы мыйзамсыз курулуштар жашыруун коркунуч болуп саналат
(1) Мисалы, тройниктер, чыканактар, редукторлор жана башка муундар үчүн цемент түртүүчү тирөөчтөрдү өндүрүү талаптарга жооп бербейт.
"Көмүлгөн катуу поливинилхлориддик суу менен камсыздоо түтүктөрүн куруу боюнча техникалык регламентке" ылайык, түтүктүн жылышына жол бербөө үчүн, цемент түртүүчү мамылар тройниктер, чыканактар, редукторлор жана диаметри ≥110 мм болгон башка түтүктөр сыяктуу муундарга орнотулушу керек. "Бетон түртүүчү мамылар" Ал C15 маркасынан төмөн болбошу керек жана ал казылган баштапкы топурак пайдубалына жана траншеянын жантайыңкы жерине куюлушу керек." Айрым курулушчулар түртүүчү мамылардын ролуна жетиштүү көңүл бурушпайт. Алар түртүүчү мамы катары кызмат кылуу үчүн түтүктүн жанына жыгач казык же темир тиштүү таякча кадашат. Кээде цемент мамысынын көлөмү өтө кичинекей болот же баштапкы топуракка куюлбайт. Башка жагынан алганда, кээ бир түртүүчү мамылар жетиштүү бекем эмес. Натыйжада, түтүктү иштетүү учурунда түртүүчү мамылар иштей албай, пайдасыз болуп калат, бул тройниктер жана чыканактар ​​сыяктуу түтүк арматураларынын туура эмес тегизделип, бузулушуна алып келет.
(2) Автоматтык чыгаруу клапаны орнотулган эмес же орнотуу абалы акылга сыйбаган.
Гидравликанын принцибине ылайык, тоолуу аймактардагы же чоң толкундуу дөңсөөлөрдөгү түтүктөрдүн бийик жерлерине автоматтык чыгаруу клапандары долбоорлонуп жана орнотулушу керек. Ал тургай, кичинекей толкундуу рельефтүү түздүктөгү жерлерде да, траншея казууда түтүктөр жасалма түрдө долбоорлонушу керек. Циклдик түрдө өйдө-ылдый, көтөрүлүү же төмөндөө болот, жантайыңкылык 1/500дөн кем эмес жана ар бир километрдин эң бийик жерине 1-2 чыгаруу клапаны долбоорлонгон.
Анткени түтүк аркылуу суу ташуу процессинде түтүктөгү газ чыгып, түтүктүн көтөрүлгөн бөлүктөрүндө топтолуп, ал тургай абанын тыгылып калышын пайда кылат. Түтүктөгү суунун агым ылдамдыгы өзгөргөндө, көтөрүлгөн бөлүктөрдө пайда болгон аба чөнтөктөрү кысылып жана кеңейе берет, ал эми газ кысылгандан кийин пайда болгон басым суу кысылгандан кийин пайда болгон басымдан ондогон же жүздөгөн эсе жогору болот (коомдук аккаунт: Pump Butler). Азыркы учурда, жашыруун коркунучтар бар түтүктүн бул бөлүгү төмөнкү кырдаалдарга алып келиши мүмкүн:
• Суу түтүктүн өйдө жагына өткөндөн кийин, агымдын ылдый жагында тамчылаган суу жок болуп кетет. Себеби түтүктөгү аба жаздыкчасы суунун агымын тосуп, суу мамычасын бөлүп салат.
• Түтүк ичиндеги кысылган газ максималдуу чегине чейин кысылып, тез кеңейип, түтүктүн жарылышына алып келет.
• Суу булагынан суу белгилүү бир ылдамдыкта тартылуу агымы менен ылдый карай агып келгенде, өйдө жактагы клапан тез жабылгандан кийин, бийиктик айырмасынын жана агым ылдамдыгынын инерциясынан улам, өйдө жактагы түтүктөгү суу мамычасы дароо токтобойт. Ал дагы эле белгилүү бир ылдамдыкта кыймылдайт. Ылдамдык ылдый карай агат. Бул учурда түтүктө вакуум пайда болот, анткени аба өз убагында толуктала албайт, бул терс басымдан түтүктүн дефляциясына жана бузулушуна алып келет.
(3) Траншея жана анын арткы бөлүгүндөгү топурак эрежелерге жооп бербейт.
Тоолуу аймактарда квалификациясыз траншеялар көп кездешет, негизинен айрым жерлерде таштар көп болгондуктан. Траншеялар кол менен казылат же жардыргыч заттар менен жардырылат. Траншеянын түбү өтө тегиз эмес жана курч таштар чыгып турат. Мындай учурга туш болгондо, тиешелүү эрежелерге ылайык, траншеянын түбүндөгү таштар алынып салынып, түтүк төшөөдөн мурун 15 сантиметрден ашык кум төшөлүшү керек. Бирок, курулуш жумушчулары жоопкерчиликсиз болушкан же бурчтарды кесип, кум төшөбөстөн же символикалык түрдө кум төшөбөстөн түз эле кумду төшөшкөн. Түтүк таштардын үстүнө төшөлөт. Арткы толтуруу бүткөндө жана суу ишке киргизилгенде, түтүктүн өзүнүн салмагынан, вертикалдуу топурак басымынан, түтүккө түшкөн унаанын жүгүнөн жана тартылуу күчүнүн үстүнкү катмарынан улам, ал түтүктүн түбүндөгү бир же бир нече курч көтөрүлгөн таштар менен кармалып турат. Ашыкча чыңалуу концентрациясынан улам, түтүк бул жерде бузулуп, түз сызык боюнча жарака кетиши мүмкүн. Муну адамдар көп учурда "упай эффектиси" деп аташат.

4/Чаралар

Суу балкасынан коргоонун көптөгөн чаралары бар, бирок суу балкасынын мүмкүн болгон себептерине жараша ар кандай чараларды көрүү керек.
1. Суу түтүктөрүнүн агым ылдамдыгын азайтуу гидравликалык балканын басымын белгилүү бир деңгээлде төмөндөтүшү мүмкүн, бирок ал суу түтүктөрүнүн диаметрин көбөйтүп, долбоорго инвестицияны көбөйтөт. Суу түтүктөрүн төшөөдө, суу түтүгүнүн узундугун кыскартуу үчүн дөңсөөлөрдүн же жантайыңкылыктын кескин өзгөрүшүнүн алдын алууга көңүл буруу керек. Түтүк канчалык узун болсо, насос токтогондо гидравликалык балканын мааниси ошончолук жогору болот. Бир насостук станциядан эки насостук станцияга чейин эки насостук станцияны туташтыруу үчүн суу соргуч кудук колдонулат.
Насос токтогондо суу балкасы

"Насостун токтоп туруучу суу балкасы" деп аталган нерсе электр энергиясынын кескин өчүрүлүшүнөн же башка себептерден улам клапан ачылып-токтогондо суу насосундагы жана басым түтүктөрүндөгү агым ылдамдыгынын кескин өзгөрүшүнөн келип чыккан гидравликалык сокку кубулушун билдирет. Мисалы, электр системасынын же электр жабдууларынын иштебей калышы, суу насосунун агрегатынын кээде иштебей калышы ж.б. борбордон четтөөчү насостун клапанды ачып, токтоп калышына алып келиши мүмкүн, натыйжада насос токтогондо суу балкасы пайда болот. Насос токтогондо суу балкасынын өлчөмү негизинен насос бөлмөсүнүн геометриялык башына байланыштуу. Геометриялык баш канчалык жогору болсо, насос токтогондо суу балкасынын мааниси ошончолук жогору болот. Ошондуктан, жергиликтүү шарттарга жараша акылга сыярлык насостун башын тандоо керек.

Насос токтогондо суу балкасынын максималдуу басымы кадимки жумушчу басымдын 200% же андан да жогору жетиши мүмкүн, бул түтүктөрдү жана жабдууларды иштен чыгарышы мүмкүн. Жалпы кырсыктар "суунун агып кетишине" жана суунун үзүлүшүнө алып келет; олуттуу кырсыктар насостук бөлмөнү суу каптап, жабдуулардын бузулушуна жана имараттардын бузулушуна алып келет. Бул зыян келтирет же ал тургай адамдын жаракат алышына же өлүмүнө алып келет.

Кырсыктан улам насосту токтоткондон кийин, насосту иштетүүдөн мурун, кайтаруучу клапандын артындагы түтүк сууга толгончо күтө туруңуз. Насосту иштеткенде суу насосунун чыгуучу клапанын толук ачпаңыз, болбосо чоң суу соккусу болот. Көптөгөн насостук станцияларда мындай жагдайларда чоң суу балкалары менен болгон кырсыктар көп болот.

2. Суу балкасын жок кылуучу түзүлүштү орнотуңуз
(1) Туруктуу чыңалуудагы башкаруу технологиясын колдонуу
PLC автоматтык башкаруу системасы насосту өзгөрүлмө жыштыктагы ылдамдык менен башкаруу жана суу менен камсыздоо насосунун бөлмөсүнүн бүтүндөй системасынын иштешин автоматтык түрдө башкаруу үчүн колдонулат. Суу менен камсыздоо түтүк тармагынын басымы иштөө шарттарынын өзгөрүшү менен өзгөрүп тургандыктан, системанын иштеши учурунда басымдын төмөндүгү же ашыкча басым көп кездешет, бул оңой эле суу балкасын пайда кылып, түтүктөрдүн жана жабдуулардын бузулушуна алып келиши мүмкүн. PLC автоматтык башкаруу системасы түтүк тармагын башкаруу үчүн колдонулат. Басымды аныктоо, суу насосун ишке киргизүү жана токтотууну кайтарым байланыш менен башкаруу жана ылдамдыкты жөнгө салуу, агымды башкаруу жана ошону менен басымды белгилүү бир деңгээлде кармап туруу. Насостун суу менен камсыздоо басымын микрокомпьютерди башкаруу менен суу менен камсыздоонун туруктуу басымын сактоо жана басымдын ашыкча өзгөрүшүнөн качуу үчүн орнотууга болот. Суу балкасынын ыктымалдуулугу төмөндөйт.
(2) Суу балкасын жок кылуучу каражатты орнотуңуз
Бул түзмөк, негизинен, насос токтогондо суу балкасынын соккусунун алдын алат. Ал, адатта, суу насосунун чыгуучу түтүгүнүн жанына орнотулат. Ал төмөнкү басымдагы автоматтык аракетти ишке ашыруу үчүн түтүктүн өзүнүн басымын кубат катары колдонот. Башкача айтканда, түтүктөгү басым белгиленген коргоо маанисинен төмөн болгондо, дренаждык порт сууну агызуу үчүн автоматтык түрдө ачылат. Басымды басаңдатуу жергиликтүү түтүктөрдүн басымын тең салмактоо жана жабдууларга жана түтүктөрдү суу балкасынын тийгизген таасиринин алдын алуу үчүн колдонулат. Эффектилерди жалпысынан эки түргө бөлүүгө болот: механикалык жана гидравликалык. Механикалык эффектилер аракеттен кийин кол менен калыбына келтирилет, ал эми гидравликалык эффектилерди автоматтык түрдө баштапкы абалга келтирүүгө болот.
(3) Чоң диаметрдеги суу насосунун чыгуучу түтүгүнө жай жабылуучу кайтаруучу клапанды орнотуңуз

Ал насос токтогондо суу балкасын натыйжалуу жок кыла алат, бирок белгилүү бир өлчөмдөгү суу кайра агып чыгатАпи 609клапан иштетилгенде, суу соргуч кудугунда ашып кетүүчү түтүк болушу керек. Жай жабылуучу кайтаруучу клапандардын эки түрү бар: балка түрү жана энергия сактоо түрү. Бул клапан зарылчылыкка жараша клапандын жабылуу убактысын белгилүү бир диапазондо тууралай алат (кош келиңиздер: Насос кызматкери). Адатта, клапан электр энергиясы өчүрүлгөндөн кийин 3-7 секунддун ичинде 70% дан 80% га чейин жабылат. Калган 20% дан 30% га чейин жабылуу убактысы суу насосунун жана түтүктүн шарттарына ылайык, адатта 10-30 секунддун аралыгында туураланат. Белгилей кетүүчү нерсе, түтүктө дөңсө пайда болуп, суу балкасы пайда болгондо, жай жабылуучу кайтаруучу клапандын ролу өтө чектелүү.
(4) Бир тараптуу басымды жөнгө салуучу мунараны орнотуңуз
Ал насостук станциянын жанында же түтүктүн тиешелүү жеринде курулган жана бир тараптуу күчөтүүчү мунаранын бийиктиги ал жердеги түтүктүн басымынан төмөн болот. Түтүктөгү басым мунарадагы суунун деңгээлинен төмөн болгондо, басымды жөнгө салуучу мунаранын суу мамычасы сынып кетпеши жана гидробалканы көпүрөгө айландырбашы үчүн түтүккө сууну толтурат. Бирок, анын насосту токтотуучу гидробалкадан башка гидробалкаларга, мисалы, клапанды жапуучу гидробалкага басымды төмөндөтүүчү таасири чектелүү. Мындан тышкары, бир тараптуу басымды жөнгө салуучу мунарада колдонулган бир тараптуу клапандын иштеши толугу менен ишенимдүү болушу керек. Клапан иштебей калганда, ал чоң гидробалканы жаратышы мүмкүн.
(5) Насос станциясында айланып өтүүчү түтүктү (клапанды) орнотуу
Насос системасы кадимкидей иштеп жатканда, кайтаруучу клапан жабылат, анткени насостун басым тарабындагы суунун басымы соргуч тарабындагы суунун басымынан жогору болот. Кокусунан электр энергиясы өчүрүлүп калганда, суу насостук станциясынын чыгышындагы басым кескин төмөндөйт, ал эми соргуч тарабындагы басым кескин жогорулайт. Мындай басымдын айырмасы астында суу соргуч негизги түтүктөгү өтмө жогорку басымдагы суу кайтаруучу клапандын клапан плитасын түртүп ачып, басымдуу суу негизги түтүктөгү өтмө төмөнкү басымдагы сууга агат, бул жердеги төмөнкү суунун басымынын жогорулашына алып келет; экинчи жагынан, суу насосу Соруч тарабындагы суу балкасынын басымынын жогорулашы да азаят. Ушундай жол менен суу насостук станциясынын эки тарабындагы суу балкасынын көтөрүлүшү жана басымдын төмөндөшү көзөмөлдөнөт, ошону менен суу балкасынын коркунучтарын натыйжалуу азайтат жана алдын алат.
(6) Көп баскычтуу текшерүү клапанын орнотуу
Узун суу түтүгүнө бир же бир нечесин кошуңузтекшерүү клапандары, суу түтүгүн бир нече бөлүккө бөлүп, ар бир бөлүккө кайтаруучу клапан орнотуңуз. Суу балкасы менен сокку урганда суу түтүгүндөгү суу кайра агып чыкканда, ар бир кайтаруучу клапан биринин артынан бири жабылып, кайра агып кирүүнү бир нече бөлүккө бөлөт. Суу түтүгүнүн (же кайра агып кирүүнүн бөлүмүндөгү) ар бир бөлүгүндөгү гидростатикалык басым бир топ кичинекей болгондуктан, суунун агымынын ылдамдыгы төмөндөйт. Балка менен күчөтүү. Бул коргоочу чараны суу менен камсыздоонун геометриялык бийиктик айырмасы чоң болгон учурларда натыйжалуу колдонсо болот; бирок ал суу тилкесинин бөлүнүп кетүү мүмкүнчүлүгүн жокко чыгара албайт. Анын эң чоң кемчилиги: кадимки иштөө учурунда суу насосунун кубаттуулукту керектөөсүнүн көбөйүшү жана суу менен камсыздоо чыгымдарынын көбөйүшү.